Dakconstructie ontleed

Fase 6b omvatte de restauratie van alle kleine daken: zijbeuken, kapellen, Driekoningen-portaal. Het aantal hiervan was erg groot, en allemaal omvatten ze de restauratie van de gebinten, van de waterafvoerkanalen en van de dakbedekkingen. De meeste ervan waren ook erg moeilijk toegankelijk. Deze fase leidde dus niet tot spectaculaire ingrepen maar was niet gemakkelijk en toch erg belangrijk voor een duurzame restauratie. Deze fase is nu zo goed als afgelopen en wordt eerstdaags opgeleverd.

Een verassende ontdekking was de techniek die de bouwers van de basiliek gebruikten om de boven-verdieping van het grote schip te schoren. In de gotiek gebruikte men hiervoor doorgaans luchtbogen, erg delicate constructies die aan weer en wind blootgesteld zijn.

Te Halle heeft men gekozen voor zware dwarse muren tussen elke twee traveeën. Op de foto zie je onderaan een muur in breuksteen die rust op de gordelboog van het gewelf van de zijbeuk. Met uit-kragingen wordt daarop dan een muur van zware gehouwen steenblokken gemetst die meteen zorgt voor een voldoende breed oppervlak om het dak erop te laten steunen en tussen twee daken een breed afvoerkanaal te voorzien.

Moeilijkst toegankelijk van allemaal is de zolder van de O.L.Vrouwkapel, enkel te bereiken vanuit de toren via de zijbeukzolder en via het triforium. Bijgaande illustraties zijn dus redelijk zeldzaam, mede omdat ze genomen werden als het dak openlag en er dus meer licht dan normaal was.

  De foto rechtsboven toont de muur van de kapel naar het koor toe. Dat is echt kunst- en vliegwerk geweest van de middeleeuwers: men heeft gewoon de onderste hoek van het dak van de kapel afgezaagd en met allerlei lapwerk de losse einden proberen te ondersteunen. De geïmproviseerde steunbeer die rust op het gewelf van de kapel is opgebouwd uit afbraakresten, zo bv. is het onderste steenblok een stuk pinakel.

Daarmee is ook onweerlegbaar aangetoond dat de bouwers van de kapel nog helemaal geen idee hadden van het feit dat er achteraf zo’n groot koor tegenaan zou gebouwd worden. Daaruit volgt dat de kapel tegelijkertijd met het schip gebouwd is vanaf 1341, zoals dat met de oorkonde van 1335, bewaard in de crypte, trouwens ook aangekondigd is.

Het dak van de O.L.Vrouwkapel na afname van de leien (zie de lichtspleetjes tussen de bebor-ding). In het gebinte bevinden zich nog twee extra grote middel-eeuwse trommels bedoeld om zware lasten mee naar boven te tillen.

  En dan is nu ook fase 7 volop in uitvoering gekomen, de eerste van drie “zware” fasen voor de restauratie van alle buitengevels (fase 7 zuidkant, fase 8 koor, fase 9 noordkant). Na het optrekken van de stellingen worden de muren eerst nog eens grondig onderzocht en dan begint men met het reinigen ervan. Dit gebeurt met de grootste omzichtigheid want zoals altijd is het de bedoeling om zoveel mogelijk oorspronkelijk materiaal (van de middeleeuwen of van de 19e-eeuwse restauratie) te behouden. De reiniging gebeurt met stoom en de hardnekkigste bevuiling door bespuiten met zacht materiaal (geen zand). Tot ieders verbazing blijken de voegen in de 19e eeuw oppervlakkig hervoegd te zijn met een mortel die tot in de massa donkerzwart is. Heeft men dat opzettelijk gedaan destijds of is dat een bijzondere vorm van veroudering? Hoe dan ook gaf dit een afschuwelijk contrast tussen de witte steen en de zwarte, onregelmatige voegen en worden die voegen dus uitgefreesd en hervoegd met mortel die qua kleur beter past bij wat men in de middeleeuwen deed. Dit geeft een prachtig resultaat.

In de onderste van deze twee foto’s zijn in de linker-bovenhoek nog enkele resten van het zwarte voegwerk te zien. Hier is ook te zien dat men in de middeleeuwen voor het parement kleinere steen-formaten gebruikte dan voor de vensteromraming; ook is er een licht verschil van tint, zodat ze vermoe-delijk van verschillende groeven afkomstig waren. Het betreft in beide gevallen dezelfde Lediaanse kalkzandsteen

 Een heel wat delicater onderneming is de restauratie van de topgevels omdat ook daar nog verrassend veel middeleeuws materiaal bewaard is, maar dikwijls in héél slechte toestand. Daar wordt dus heel wat vervangen, maar voor wat betreft de figuratieve beeldhouwwerkjes is dat een heel delicate zaak omdat ze allemaal verschillend zijn. Het gaat er om een afwisseling van gebladerte, gedrochten en maskers.

 

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X