Mythische boom

Mythische boom

In 1913 werd de crypte onder het hoogkoor opgeruimd. Een Gotische crypte die op hetzelfde moment als een Gotische kerk gebouwd is, is een zeldzaamheid. Bij de opruiming merkte men op dat niet de hele ruimte betegeld was. In een uitgespaarde vierkante ruimte vond men een bewortelde boomstronk die iets boven het vloerniveau uitstak. Men stond voor een raadsel. Geen enkele geschreven tekst had het erover gehad. Geen enkele afbeelding had hem afgebeeld. Toch bleken 3 zaken vast te staan: de stronk moest dateren van vóór de bouw van de huidige kerk, zich in de onmiddellijke nabijheid van het koor ervan bevonden hebben en bewust bewaard zijn.

De periode waarin de boom geleefd heeft, heeft men niet kunnen  achterhalen. Zelfs onderzoeken in het begin van de eenentwintigste eeuw hebben geen duidelijkheid kunnen geven. Dendrochronologie of datering uitgaande van jaarringen bood wegens de grillige structuur van de restanten en schimmelaantasting geen oplossing. 14C- of radiokoolstofdatering op 5 stalen uit diverse delen van de stronkgaven te sterk uiteenlopende dateringen: de ouderdom werd gedateerd op 600, 700, 2.700, 3.100 en 6.700 jaar. Als mogelijke reden voor die uiteenlopende dateringen werd gedacht aan conservering met materieel dat zeer oude koolstof, meer bepaald een product afgeleid van aardolie, bevatte. Het feit dat men bij de bouw van de huidige kerk de boom boven het oorspronkelijke maaiveld afgehakt, maar de stronk niet verwijderd heeft, kan niets anders betekenen dan dat men er een bijzondere betekenis aan toekende.

De stronk kan een restant zijn van een boom die samenhing met het christelijke geloof. Vast staat dat er te Halle reeds Mariaverering bestond vóór de schenking van het beeld van de zwarte madonna door het grafelijke huis van Henegouwen in 1267. Het is dan ook zeer goed mogelijk dat een Mariabeeldje aan een boom bevestigd werd. Niet zolang geleden bestond die traditie nog. Mariabeelden werden ‘overal’ in het landschap geplaatst. Denk maar aan de Halse “Weg-om” met haar Mariakapellen en -staken. Vraag is wanneer een Mariabeeldje aan de boom bevestigd werd. Twee mogelijkheden dringen zich op: bij de bouw van de eerste kerk rond 1650 of tijdens het kerstenen van de streek in de vroege Middeleeuwen op een plaats waar het woord van Christus verkondigd werd.

De stronk kan een restant zijn van een boom die samenhing met het Keltische geloof. Kelten aanbaden natuurelementen als bomen en bronnen. In en rond het oude centrum waren er tal van bronnen terwijl de plaats waar de stad zou komen, in uitgestrekte bossen zag. Het kan dat de oorspronkelijke boom tot aan de bouw van de huidige kerk overleefd heeft omdat ze pas dan plaats moest ruimen voor een kerk die langer dan al de vorige waren. Denk aan de olijfboom op de Akropolis in Athene: de eerste, door godin Athena aan de stad gegeven, heeft overleefd door het nemen en planten van scheuten.

Er kan nog iets naar de Kelten verwijzen. Het ijzeren beslag van het Drie Koningenportaal is bevestigd met nagels waarvan de koppen vereenvoudigde of elementaire gezichten voorstellen. Voor de ene herinneren ze aan Kelten, de oorspronkelijke bewoners, voor de anderen aan de ambachtslui die de huidige kerk gebouwd hebben. Een nieuwe godsdienst is in de plaats van een oude gekomen. Herinneringen aan de oude konden vernietigd of overgenomen en in de nieuwe geïntegreerd worden. Is dit te Halle gebeurd? Is de Keltische boom gekerstend door er eerst een Mariabeeld aan te bevestigen en hem later in de crypte te bewaren? Is een spoor van de Kelten in het algemeen en het Keltische geloof in het bijzonder daardoor te Halle bewaard gebleven?   

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X