Mone-retabel

Mone-retabel

Tijdens zijn eerste verblijf op het Iberische schiereiland om zich als opvolger van zijn grootvader Ferdinand de Katholieke en vervanger van zijn nog levende moeder Johanna de Waanzinnige te laten erkennen leerde de latere Karel V meer dan waarschijnlijk Jehan Mone kennen. Hij werkte als beeldhouwer in onder meer de kathedraal van Barcelona. In 1519 stierf Karels grootvader Maximiliaan van Oostenrijk die keizer was. Karel reisde af naar de Nederlanden om zich tot opvolger van de keizer te laten kiezen. Meer dan waarschijnlijk reisde Jehan Mone mee. Na zijn verkiezing ging Karel in 1520 naar Halle om de zwarte madonna voor de verkiezing te danken. Maakte Mone toen deel uit van het gezelschap? Jaren later gaf Karel hem de opdracht om voor de kerk een albasten retabel te maken. Het Renaissancistische werk dat de 7 sacramenten als onderwerp heeft,wordt eenvoudigweg Mone-retabel genoemd.

Het werk dat op een predella of soort voetstuk staat, bestaat uit 6 verdiepingen. Op de eerste 2 verdiepingen worden de 7 sacramenten op medaillons afgebeeld. Op de eerste verdieping zijn dat Confirmation of vormsel, Confession of biecht of sacrament van de verzoening, Mariage of huwelijk en Extrème-Onction of ziekenzalving of heilig oliesel; op de tweede Baptesme of doopsel, Sacrement of communie en Prestise of wijding tot diaken, priester of bisschop. De medaillons van de tweede
verdieping worden geflankeerd door 2 van de 4 westerse kerkvaders.

Het Mone-retabel liep vooruit op het Concilie van Trente dat er op er op aandringen van Karel V gekomen is. Het vond van 1545 tot en met 1563 onder 3 pausen met tussenperiodes plaats in het Italiaanse Trente. Het was een te late en te zwakke reactie van de kerk tegen de Reformatie die tot een scheuring in de katholieke kerk geleid heeft: bedoeling was om duidelijkheid te brengen over door verschillende soorten protestanten in vraag gestelde geloofspunten. Geloofswaarheid en sacramenten moesten verduidelijkt en bevestigd worden. Onder de figuur van Martinus, patroonheilige van de kerk, staat niet alleen dat het retabel in L'an de grâce 1533 gemaakt is. Ook de naam van de kunstenaar en zijn functie zijn vermeld: Jehan Mône Maistre artiste de l'empereur. Daardoor is het enige gedateerde gesigneerde werk van de kunstenaar.

Jehan Mône Maistre artiste de l'empereur

Op de derde verdieping is de heilige Martinus die een stuk van zijn mantel aan een bedelaar geeft, afgebeeld. Hij wordt geflankeerd door de 2 andere westerse kerkvaders onderaan en helemaal naar buiten en door 2 evangelisten bovenaan tussen de kerkvaders die ook elders in de kerk aanwezig zijn, en Martinus. Op de vierde verdieping is een tabernakel in de vorm van een cilinder. Het wordt geflankeerd door de 2 andere evangelisten aan de voet ervan. Op de vijfde verdieping is een kleinere cilinder. Hij wordt omgeven door 8 putti, mollige kinderfiguren. Op de zesde verdieping op een halve bol staat een pelikaan die zich tot bloedens toe in de borst pikt om met zijn bloed zijn jongen te voederen. Hij is het symbool voor Christus die zijn leven voor de mensen gegeven heeft en dus voor de eucharistie die op die manier tweemaal als sacrament aanwezig is.

Over Jehan Mone, een van de eerste Renaissance-kunstenaars uit de Nederlanden, is weinig met zekerheid geweten. Hij werd rond 1485 te Metz geboren en stierf rond 1555 te Mechelen. Hij heeft in het zuiden van Frankrijk, in Barcelona en in de Nederlanden gewerkt. Hij heeft zich gespecialiseerd in albasten beeldhouwwerk, een typisch Mechels product. Het Mone-retabel stond sinds 1533 in het hoogkoor. Daar kwam het albasten retabel perfect tot zijn recht, niet alleen door het verticale van de ruimte, maar ook en vooral door het licht dat door de lancetvormige glasramen naar binnen viel om het retabel als het ware op te doen lichten. Albast is immers een zachte en doorzichtige steensoort met een zeer fijne structuur: het laat zich gemakkelijk bewerken en reageert perfect op lichtinval. Sinds 1910 is het retabel overgebracht naar de Trasegnieskapel aan de noordkant van de kerk.

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X