Het Gulden Boek

Het Gulden Boek

In de crypte wordt het "Gulden Boek van de Broederschap van Onze-Lieve-Vrouw van Halle", een boek in handschrift, bewaard. Het gaat om een complex boek naar vorm, schriftuur, datering en inhoud. Het boek dat perkamenten bladzijden uit de vijftiende bevat, is in kalfsleer gebonden en versterkt met 10 koperen rozen. Een bijlage bestaat uit papieren bladzijden. Verschillende lettertekens zijn gebruikt. Verschillende schrijvers hebben opgetekend.

Wanneer men het over het boek heeft, heeft men het vaak over de periode 1341-1789. Het jaar 1789 laat zich zonder moeite verklaren: sinds de Franse Overheersing is men gestopt met in het boek te noteren. 1341 stelt problemen. De broederschap is in 1344, jaartal dat op de voorzijde ingeprint is, opgericht na de goedkeuring van paus Clemens VI. Dit boeck was ghebonden den XXvij dach in merte int jaer ons heeren M.DCCCC anno xxviij of op 27 maart 1428. Zaken uit het oudst-verhaalde fragment dateren van vóór 1389. Zaken uit het jongst-verhaalde fragment hebben betrekking op 1527. Het boek omvat 3 delen: privileges van de broederschap, mirakels toegeschreven aan de zwarte madonna en een lijst met namen van leden.

Dit boeck was ghebonden den XXvij dach in merte int jaer ons heeren M.DCCCC anno xxviij

Het eerste deel dat de PRIVILEGIEN VAN DER KERK VAN HALLE bevat, begint met volgende zin:
Gratie ende ghenade ... De hoofdletter is de enige miniatuur in het boek. Op een groene en bruine achtergrond is Maria in een blauw kleed afgebeeld met op de rechterarm Jezus en in de linkerhand een bloem. Boven, onderaan en links is de tekst van de eerste bladzijde met bloem- en loofversiering omgeven.

Vooral het tweede deel dat over DIE MIRACLEN ENDE DIE TEKENE DIE GOD ONSE LIEVE HEERE via de zwarte madonna OPENBAERT ENDE BEWIJST handelt, is belangrijk. Het bevat 61 mirakels, neergeschreven in verhalend of lyrisch proza en in het Middelnederlands. Slechts één mirakel is in het Frans opgetekend. Een aantal van de mirakels zijn opgenomen in "Diva Virgo Hallensis" (over de goddelijke maagd van Halle) van Justus Lipsius uit 1604 waarvan een exemplaar zich in het Zuidwestbrabants Museum bevindt. Van een deel van de mirakels zijn in de zeventiende eeuw schilderijen gemaakt. Ze zijn gekend als de mirakelschilderijen. en bevinden zich in de Trasegnieskapel. Ze zijn weergegeven op een ets naar Pieter Paul Rubens die zich in het Teyler Museum te Haarlem bevindt.

Mijn heere de keyser. sine vrouwe ende sine kindere

Het derde deel vermeldt de namen van een tienduizendtal van DIE BROEDERS ENDE ZUSTERS die lid waren van de broederschap. De lijst begint met de vermelding van edelen die tot de belangrijkste van hun tijd behoorden. De eerste zin heeft het over 'Mijn heere de keyser. sine vrouwe ende sine kindere'. Bedoeld wordt Lodewijk IV de Beier van het geslacht van Beierse Wittelsbach die keizer was van 1328 tot 1347. Hij was getrouwd met Margaretha, dochter van Willem I van Henegouwen en III van Holland. Hij had een band met de tweede op de lijst, de 'coninc van inghelant'. Hiermee wordt Edward III die regeerde van 1327 tot 1277, bedoeld. Hij was getrouwd met Philippa, een andere dochter van Willem I.

Daarna volgt willem de oude grave van henegouwe van 1304 tot 1337 of de reeds aangehaalde Willem I, schoonvader van de keizer en van de koning van Engeland. Hij werd opgevolgd door zijn zoon willem grave van henegouwe van 1337 tot 1345, van hollant ende van zeelant ende heere der vriezen. Zijn zuster Margaretha zou hem van 1345 tot 1356 opvolgen. Margaretha werd opgevolgd door haar zoon Aelbrecht [...] 'hertoghe in beyere', die van 1356 tot 1389 graaf van Henegouwen was. Door hem zijn de blauw-witte ruiten van Beieren in het wapenschild van Halle terecht gekomen.

Deze website is een initiatief van
Basiliekpromotie Halle vzw in samenwerking met

Kerkraad Halle – Sint-Martinusparochie Halle – Basiliekpromotie Halle vzw – Stad Halle
Toerisme P&Z – Kon. Geschied- en Oudheidkkundige Kring Halle - Pro Arte Hallensis vzw

Met de financiële steun van:

Contact & Info
vzw Basiliekpromotie Halle

© Alle rechten voorbehouden Basiliekpromotie Halle vzw - Disclaimer | FR | EN | DE

X